Wet Identificatie bij Dienstverlening (WID),
een maatschappelijk signaal

De WID bestaat als wet al sedert 16 december 1993. Nadien, en met name na de terroristische aanslagen van 11 september 2001, heeft de Nederlandse regering deze wet verder uitgewerkt. Dat geschiedde met name als gevolg van de europese regelgeving, die de laatste jaren aanzienlijk scherper en gedetailleerder is geworden.

De WID kent twee belangrijke elementen:
1. voorkoming van misbruik van ons financiële stelsel voor het witwassen van geld;
2. aanscherpen van de controlerende regelgeving waar het gaat om alle personen en organisaties die gebruik maken van ons financiële stelsel met de daarmee verband houdende dienstverleningen in brede zin.
"Big Brother" is al jaren onder ons: bestaande identiteitscontroles en openbare registers.
Er gebeurt al veel aan controles door de overheid in dit opzicht. De verschillende beroepsgroepen en -organisaties, die werkzaam zijn in de zakelijke dienstverlening, kennen zelf trouwens al een grote mate van controle:

Accountants/ Notarissen / Gerechtsdeurwaarders/ Assurantiebemiddelaars: toezichthouders, openbare registers per beroepsgroep, rapportages, wetgeving melding ongebruikelijke transacties (wet MOT) , fiscale controle-en opsporingsdienst, bureaus Financieel Toezicht , tuchtrecht, Autoriteit Financiële Markten, enz.

De mensen zelf, in wettelijke termen: natuurlijke personen, moeten zich bij allerlei gelegenheden kunnen identificeren. Kort geleden werd nog de persoonsidentificatie strakker aangezet, door van iedereen te eisen, een identiteitsbewijs bij zich te dragen.

Banken, verzekeringsmaatschappijen, andere organisatie-vormen van dienstverlening, (in juridische termen: rechtspersonen) dienen zich evenzeer aan de wet WID te houden.
Verschillende instellingen en organisaties werkzaam in het economisch leven registreren zich al jaren lang in het openbare Handelsregister, dat wordt gehouden bij de Kamers van Koophandel in Nederland.

Of wij het leuk vinden of niet: er is een indrukwekkend controleapparaat in Nederland, betrekking hebbend op wie-is-wie-als individu- en-in-welke-organisatie............

Die regelgeving is echter volstrekt niet compleet. Verschillende (oude) organisatievormen vallen tussen wal en schip. Er zijn een aantal organisaties die wel degelijk bestaan, ook rechtspersoonlijkheid hebben, maar niet worden genoemd in de wetgeving als rechtspersonen.

Daarom is het "Rechtspersonenregister boek 2 plus" opgezet.
Hoe is het geregeld in ons Burgerlijk Wetboek?
Ons Burgerlijk Wetboek is de laatste tien jaren sterk vernieuwd. Diverse onderdelen zijn successievelijk ingevoerd, laatstelijk nog het boek 4 (Erfrecht) per 1 januari 2003. Het Burgerlijk Wetboek (BW) behandelt de personen en rechtspersonen in ons rechtsverkeer. Een natuurlijk persoon, wordt geboren en kan rechten dragen in ons rechtsbestel. Zodra die natuurlijke persoon sterft, draagt hij of zij geen rechten meer en gaan eventueel de rechten over op diens erven en/of nakomelingen.

Anders bij rechtspersonen. Zij dragen ook rechten en plichten. De rechtspersoon "sterft niet" maar leeft voort, totdat zij wordt opgeheven/gelikwideerd. Ons stelsel is in beginsel limitatief: dat wil zeggen, als een rechtspersoon niet wordt genoemd in de wet, bezit die rechtspersoon (vereniging, stichting, vennootschap etc.) in beginsel geen rechtspersoonlijkheid.
Zij kan dan ook geen rechten dragen als zelfstandige entiteit.

Artikel 3 boek 2 BW geeft aan, wie precies rechtspersoonlijkheid bezitten:
Verenigingen, coöperaties, onderlinge waarborgmaatschappijen, naamloze en besloten vennootschappen en stichtingen.

Er zijn echter beslist wel meer vormen van organisaties, die rechtspersoonlijkheid bezitten: de waterschappen bijvoorbeeld (de eerste vorm van organisatie die in de wereld rechtspersoonlijkheid verwierf. Hoe kan het ook anders: in Nederland!). Maar ook buurtschappen (waaronder de boermarke-organisatievorm valt) gilden, en appartementenverenigingen en voorts natuurlijk ook kerkelijke instellingen.
De wet geeft echter daarbij aan, dat het bewijs van die rechtspersoonlijkheid op de schouders van de betreffende organisatie rust. Zij moet haar statuut kunnen laten zien, daar desgevraagd verder bewijsmiddel bij aandragen. Daarnaast is er het openbare Handelsregister in Nederland. Rechtspersonen, die aan het rechtsverkeer deelnemen, moeten daarin zijn ingeschreven, plus natuurlijke personen, of verbanden daarvan, die een economische entiteit vormen.

De boermarken bijvoorbeeld vallen niet in de categorie rechtspersonen, die ingeschreven kunnen zijn in het openbare Handelsregister.

Er is weliswaar een tendens in ons recht om een toenemend aantal organisaties onder het begrip rechtspersonen te rangschikken, zoals bijvoorbeeld de Europese samenwerkingsvorm EESV en ook personenvennootschappen, die via een wettelijke omzetting de rechtspersoonlijkheid kunnen verkrijgen.
Het is dus zo, dat de bankinstellingen, die zich bezighouden met dienstverlening op de financiële markt, de wetgeving WID onverkort dienen na te leven.

De AAA BANK: de Rabobank is daarbij klokkenluider voor ons geweest.

Wat te doen, als een organisatie als een Drentse Boermarke een bankrekening heeft, maar zich niet kan legitimeren met een inschrijvingsbewijs van het Handelsregister? Moet de penningmeester dan maar een bankrekening in privé gaan aanhouden?
De wet WID vraagt van elke bank om de identiteit van de organisatie te controleren. Hoe moet een bank dat doen? Heeft de bank die kennis? Hoort die taak tot haar bankier-zijn?
De WID geeft wel aanwijzingen, meestal richting notarissen, die bij afzonderlijke akte telkens de identiteit van de rechtspersoonlijkheid houdende organisatie vaststellen. Verder stelt de notaris telkens bij elke mutatie weer de nieuwe bestuurssamenstelling vast.

Een tijdrovende en kostbare gang van zaken.
Dat moet sneller, en anders, mogelijk zijn.
Om welke organisaties-rechtspersonen gaat het?

- de Boermarke (plus Buurtschap-Boerschap). Een kleine 100 boeren organisaties, al daterend vanuit de vroege Middeleeuwen. Deze bezitten rechtspersoonlijkheid. Zij hebben besturen, en bezitten ook gronden in "de Olde Lantschap" (Drenthe).

- het gilde. Organisatie van mensen, met als doelstelling meestal een beroepsuitoefening, het vormen van actieve weerbaarheid (schuttersgilden) danwel het uitoefenen van Caritas (armenzorg).

- de kerkgenootschappen. Vanwege de strikte scheiding tussen Kerk en Staat heeft elk kerkgenootschap volstrekte zelfstandigheid en rechtspersoonlijkheid. Het onderdeel van de kerkelijke organisatie, dat zich bezighoudt met vermogensbeheer en financiën, valt echter weer wel onder de werking van de WID.

- de vereniging van appartementseigenaren. Uit de appartementenwet volgt al wel, dat deze verenigingen rechtspersoonlijkheid hebben. Wederom: zij kunnen niet zijn ingeschreven in het Handelsregister. Het is zonder twijfel dat een groot maatschappelijk belang is gediend bij het inzichtelijk maken van bestuursgegevens van appartementenverenigingen, en haar financiële planning, bijvoorbeeld waar het gaat om meerjarig onderhoud van het betreffende appartementengebouw, zoals bestrijding van betonrot en zwamvorming.
Het Register Rechtspersonen Boek 2 plus

Een kort citaat uit de doelstelling van de stichting Register Rechtspersonen boek 2 plus:

"Artikel 1.
1. De stichting draagt de naam: STICHTING REGISTER RECHTSPERSONEN BOEK 2 plus.
2. Zij heeft haar zetel te Zuidlaren.
3. De stichting is opgericht voor onbepaalde tijd.

DOEL.
Artikel 2.
De stichting heeft ten doel: het inrichten- , organiseren-, doen bijhouden en door een openbaar ambtenaar doen muteren, van een voor ieder in te zien register van rechtspersonen.
Het betreft de inschrijving van Nederlandse organisatievormen, zoals kerkgenootschappen, boermarken, gilden en buurtschappen, welke volgens de Nederlandse wetgeving, en/of naar hun rechtshistorisch-rechtspolitieke aard reeds juridisch rechtspersoonlijkheid bezitten.
De stichting heeft voorts ten doel al die wettelijke middelen aan te wenden, opdat een bestaande lacune in de Nederlandse wetgeving, tegen relatief lage kosten voor belanghebbenden, wordt gevuld.
Voor de rechtens relevante titel van de vertegenwoordigingsvaststelling zal een Nederlandse notaris zorg dragen, die voor de continuïteit van de verschaffing van rechtstitels van bevoegdheid van bestuurders zal zorgen."
Tot slot, samenvattend:

Het Rechtspersonenregister boek 2 plus is een voor ieder in te zien register, waarin eenvoudig kan worden gelezen, hoe de organisatie die ingeschreven is, in elkaar zit. En verder, wie het recht heeft die organisatie te vertegenwoordigen in het maatschappelijk verkeer.

Uittreksel uit register.
Die feiten zijn ambtshalve vastgesteld door de Notaris van het Register, waarvan hij kan laten blijken door een registeruittreksel.

Dat uittreksel heeft volledige, uitwendige, authentieke, bewijskracht.

Non-Profit.
Relatief lage kosten, voor een juridisch hoogwaardige handeling.
Op de website is te zien, dat het register op non-profit basis werkt. De kosten zijn gedekt, er is geen winst-streven. Dat staat ook in de statuten van de stichting.


Voor informatie inzake de aanmelding voor, en inschrijving in het register, zie de website:
www.rechtspersonenregister.nl of: vraag de registermedewerkers, behorende tot het professionele raadgevernetwerk:
www.deraadgeverintra.nl. www.notariaatzuidlaren.nl, ook te vinden op de register-site.

Danwel bij de registernotaris mr Erwin Akkerman.


het Rechtspersonenregister Boek 2 plus is een goede en praktische oplossing bij de uitvoering van de identificatieregels